"Artık geçmiş olmalıydı": Yasın takvimi yoktur

Bir kaybın ardından ilk haftalar genellikle kalabalıktır. Aranırız, ziyaret ediliriz, sorulur. Sonra hayat herkes için olağan akışına döner. Ama yas tutan kişi için döndüğü yer eskisiyle aynı değildir.

Birkaç ay sonra bir cümle belirir: “Artık geçmiş olmalıydı.” Bazen çevremizden duyarız, çoğu zaman da kendimize söyleriz.

Yas düz bir çizgi değildir

Yasın belirli aşamalardan sırayla geçen bir süreç olduğu fikri çok yaygındır. Oysa pek çok insanın deneyimi bundan farklıdır. Yas dalgalar halinde gelir: İyi hissedilen günlerin ardından, bir şarkı, bir koku ya da bir tarih birdenbire her şeyi ilk günkü kadar taze hissettirebilir.

Bu geri dönüşler bir şeylerin “yanlış gittiği” anlamına gelmez. Kayıp ne kadar önemliyse, yasın izleri de o kadar derindir.

Sadece ölüm değil

Yas yalnızca bir yakının ölümüyle yaşanmaz. Biten bir ilişki, bırakılan bir şehir, gerçekleşmeyen bir hayal, sağlığın ya da bir rolün kaybı da yas yaratır. Bu kayıplar çoğu zaman çevre tarafından yeterince tanınmadığı için, yalnız yaşanır.

Tanınmayan yas, en ağır taşınan yastır.

Yasın içinde karışık duygular

Özlemin yanında öfke, suçluluk, hatta rahatlama da olabilir. Özellikle karmaşık bir ilişkinin ardından gelen kayıplarda bu duygular kişiyi çok şaşırtabilir. Bunların hepsi yasın bir parçasıdır ve bir arada var olabilir.

Ne zaman destek almalı?

Yas bir hastalık değildir ve çoğu zaman zamanla, yakın ilişkilerin desteğiyle taşınabilir hale gelir. Yine de şu durumlarda bir uzmanla konuşmak iyi gelebilir:

• Uzun süre gündelik hayatı sürdürmekte zorlanıyorsanız
• Kaybı hiç konuşamıyor ya da düşünemiyorsanız
• Suçluluk ya da öfke duyguları sizi bırakmıyorsa
• Kendinizi çevrenizden giderek daha fazla izole ediyorsanız

Yasın bir bitiş tarihi yok. Ama zamanla kayıpla birlikte yaşamayı öğrenmek, onu içimizde taşımanın daha yumuşak bir yolunu bulmak mümkün.