Ayşe Sena SümercanPsikolog
    ← Yazılar
    2 dk okuma

    Değişimden neden korkarız?

    Hayatımızda bir şeylerin değişmesini isteriz; ama kapısına geldiğimizde bir şey bizi geri çeker. Tanıdık olanın gücü ve her değişimin içindeki küçük yas.

    Théodore Rousseau, İlkbahar, c. 1860
    Théodore Rousseau, İlkbahar, c. 1860 · Art Institute of Chicago

    Çoğumuz hayatımızda bir şeylerin değişmesini isteriz. İşimiz, ilişkimiz, alışkanlıklarımız, kendimize davranış biçimimiz… Ama değişimin kapısına geldiğimizde bir şey bizi geri çeker. Tam da istediğimiz şeyin eşiğinde durup geri döneriz.

    Neden istediğimiz şeyden bile korkarız?

    Tanıdık olanın gücü

    Zihin tanıdık olanı sever. Tanıdık olan, bizi mutsuz etse bile öngörülebilirdir: ne olacağını, nasıl hissedeceğimizi, nasıl başa çıkacağımızı biliriz. Değişim ise bilinmeyenle karşılaşmak demektir. Bilinmeyen de çoğu zaman, gerçek bir tehlike olmasa bile, tehlike gibi hissettirir.

    Bu yüzden bazen, bizi yoran bir düzene “en azından biliyorum” diyerek tutunuruz.

    Her değişimin içinde küçük bir yas vardır

    Değişirken yalnızca yeni bir şey kazanmayız; bir şeyleri de geride bırakırız:

    • eski bir alışkanlığı,
    • tanıdık bir rolü,
    • kendimize dair uzun zamandır anlattığımız bir hikâyeyi.

    Olumlu bir değişim bile bir kayıp içerir. Bu kaybı fark etmeden ilerlemeye çalıştığımızda, direncin nereden geldiğini anlamakta zorlanırız.

    Direnç bir düşman değil

    Değişime direnmek çoğu zaman tembellik ya da iradesizlik değildir. Direnç, bizi bir zamanlar korumuş olan eski bir parçamızın sesidir. Belki bir dönem “yerinde kalmak” gerçekten en güvenli seçenekti.

    Direnci susturmaya çalışmak yerine onu dinlemek, değişimi daha mümkün kılabilir.

    Terapide de çoğu zaman değişimin kendisinden önce, değişmenin neden bu kadar zor olduğunu anlamaya çalışırız.

    Bahar bir gecede gelmez

    Doğa her yıl yeniden başlar; ama hiçbir bahar bir gecede gelmez. Değişim de çoğunlukla küçük, sessiz adımlarla olur.

    Belki bu hafta kendinize şunu sorabilirsiniz: “Değişirsem neyi kaybetmekten korkuyorum?”

    Bunu da okuyabilirsiniz

    İlgili kavramlar