← SözlükMadde 24
Savunma mekanizması
Zihnin, kaygı ya da acı veren duygularla baş etmek için farkında olmadan kullandığı koruyucu yollar.
Savunma mekanizmaları kavramını Sigmund Freud ortaya attı; kızı Anna Freud ise Ego ve Savunma Mekanizmaları (1936) kitabında sistemli hale getirdi. Hepimiz savunma kullanırız; bunlar zihnin bizi fazla yoğun gelen duygulardan korumasının yoludur.
Başlıcaları
- İnkâr: Kabul edilemeyen bir gerçeği yok saymak.
- Bastırma: Rahatsız eden bir düşünceyi bilinç dışına itmek.
- Yansıtma: Kendi duygusunu başkasına aitmiş gibi görmek.
- Yer değiştirme: Bir duyguyu daha güvenli bir hedefe yöneltmek.
- Rasyonalizasyon: Duyguyu mantıklı gerekçelerle örtmek.
- Yüceltme: Zorlayıcı bir dürtüyü yaratıcı ya da toplumsal olarak değerli bir işe dönüştürmek.
Sorun ne zaman başlar?
Savunmalar kendi başına kötü değildir. Zorlandıkları, katılaştıkları ve hayatı daraltmaya başladıkları zaman üzerinde düşünmek gerekir. Terapide amaç savunmaları yıkmak değil, neyi korumaya çalıştıklarını anlamaktır.
Çalışma alanları